02.04.2024

Długa droga Bułgarii i Rumunii do Schengen

W niedzielę, 31 marca 2024 r. Rumunia i Bułgaria przystąpiły do Strefy Schengen. Kontrola paszportowa została zniesiona w transporcie morskim i lotniczym, jednak wciąż będzie obowiązywać na przejściach lądowych z innymi państwami strefy (Węgry i Grecja). Głosowanie nad przystąpieniem Rumunii i Bułgarii do Schengen odbyło się w grudniu 2023 r. Swoje dotychczasowe weto wobec akcesji zniosła Austria, jednak nie zgodziła się na całkowite otwarcie granic, a jedynie na tzw. AirSchengen.

Przystąpienie, nawet częściowe, do strefy Schengen jest dla Bułgarii i Rumunii dużym osiągnięciem. Oba kraje aktywnie starają się o to od 2011 r., kiedy to Rada UE potwierdziła gotowość ich akcesji pod względem wymogów technicznych. Do grudnia 2023 r. nie udało się uzyskać w tej sprawie jednomyślności w Komisji Europejskiej. Dotychczas to Austria była państwem, które najczęściej sprzeciwiało się akcesji (często przeciw głosowały także Holandia i Szwecja).

Głównym powodem na jakie wskazywały państwa sprzeciwiające się była korupcja.
W 2011 r. Bułgaria i Rumunia zajmowały odpowiednio 86 i 75 miejsce na świecie według Corrution Perception Index, w 2023 r. awansowały na pozycje 45 i 46. W dwóch ostatnich głosowaniach (grudzień 2022 i 2023 r.) Austria wskazywała na problem migracji, jako kwestię uniemożliwiającą akcesję. W 2022 r. do Austrii szlakiem bałkańskim dostało się 75 tys. migrantów. Według władz austriackich 26,6% z nich przeszło przez terytorium Rumunii. Władze rumuńskie sprzeciwiają się tym szacunkom, podając, że przez ich terytorium przeszło ok. 3% całego przepływu na szlaku bałkańskim.

Austria wiąże całkowitą akcesję obu państw z reformą strefy Schengen. Już teraz, w zamian za zniesienie weta w sprawie AirSchengen zażądała od Bułgarii i Rumunii potrojenia liczby funkcjonariuszy na granicach, a także podwyższenia funduszy unijnych przeznaczonych na infrastrukturę i ochronę granic.

Na twarde stanowisko władz austriackich należy spojrzeć z perspektywy polityki wewnętrznej kraju. W drugiej połowie roku (najpóźniej 23 października) w Austrii mają odbyć się wybory parlamentarne. W sondażach prowadzi antyimigrancka Wolnościowa Partia Austrii (FPÖ) z 30% poparcia. Obecnie rządząca Austriacka Partia Ludowa (VPÖ) cieszy się poparciem rzędu 21%, co nie gwarantuje obecnie rządzącej koalicji (VPÖ i Zieloni) przedłużenia rządów. VPÖ próbuje zająć twarde stanowisko w sprawie migracji, aby zagarnąć głosy od FPÖ. Dlatego wątpliwym jest by przed wyborami Austria zgodziła się na pełną akcesję Rumunii i Bułgarii, pod warunkiem, że do tego czasu nie zacznie się reforma strefy Schengen.

Negocjacje nad pełnym włączeniem Rumunii i Bułgarii do Strefy Schengen (odbędą się w 2024 r., jednak KE nie podała dokładnej daty) stanowią szansę dla Polski. Oba kraje są krytyczne dla rozwoju Via Carpatia, a zniesienie kontroli na granicach lądowych znacznie poprawiłoby efektywność trasy. Potencjalnie zwiększy to obroty handlowe między Polską, a obydwoma państwami, które w ostatnich latach dynamicznie się rozwijały. Między 2021, a 2022 r. obroty handlowe między Polską a Rumunią wzrosły o 19% i wyniosły 10,4 mld Euro, zaś między Polską a Bułgarią – o 50% i sięgnęły 3,4 mld Euro. Należy także pamiętać, że Bułgaria i Rumunia są partnerami w obszarze bezpieczeństwa (Bukaresztańska Dziewiątka) jak i gospodarczo-politycznym (3SI).

Jakub Kukulski

Przeczytaj też

Niemcy

Regiony

Notatki

Kongres Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) w Berlinie z 6-8 maja 2024 r.

Tegoroczny zjazd CDU z maja 2024 roku miał na celu dokonać statutowego wyboru pr...

Przepływy

demografia

Notatki

Struktura demograficzna polskiego rynku pracy – najnowsze dane GUS

Główny Urząd Statystyczny opublikował dane dotyczące osób pracujących w gospodar...

Przepływy

Migracje

demografia

Notatki

Ilu nas jest? Sprzeczne dane Głównego Urzędu Statystycznego oraz Państwowej Komisji Wyborczej na temat liczby ludności Polski

Sprzeczne dane polskich instytucji państwowych na temat demografii III Rzeczypos...

Regiony

Niemcy

Notatki

Raport o zapatrywaniach społecznych i politycznych młodego pokolenia w RFN za 2023

Opublikowany 23 kwietnia br. raport na temat poglądów i kondycji psychospołeczne...