23.10.2024

Śledztwa dziennikarskie dotyczące poufnych kontaktów niemiecko-rosyjskich

Ujawnione przez dziennikarzy śledczych w RFN informacje o planowanych kontaktach przedstawicieli świata polityki z Niemiec i Rosji nie noszą, wbrew pierwszym reakcjom, ani znamion sensacji ani odkrycia czegoś, o czym nie spekulowano od momentu rozpoczęcia wojny na Ukrainie. Należy zakładać, iż miały się one odbyć co najmniej z milczącym przyzwoleniem władz lub służb specjalnych zainteresowanych państw. Trzeba też przyjąć, iż omawiane spotkania będą organizowane także w przyszłości, co najwyżej z zachowaniem większej konspiracji.

W dniu 16 października br. doszło do opublikowania przez prasowo-telewizyjne konsorcjum dziennikarskie materiału dotyczącego planowanych rozmów przedstawicieli świata polityki z Niemiec, Szwajcarii i Rosji[1]. Zdaniem autorów, reprezentujących takie media z RFN jak publiczna telewizja ARD i renomowany tygodnik „Die Zeit” do spotkania miałoby dojść 20.10 br. w Baku. Program rozmów miał być przez stronę rosyjską opatrzony logo oficjalnie zakończonej przez Niemcy po rozpoczęciu inwazji na Ukrainę bilateralnej inicjatywy tzw. „dialogu Petersberdzkiego”.

Autorzy materiału ustalili, iż mieliby w nim rzekomo wziąć udział były przewodniczący SPD, premier Brandenburgii i zaangażowany skądinąd w „Dialog Petersberdzki”, Matthias Platzek oraz były szef urzędu kanclerskiego z CDU, Ronald Pofalla. Stronę rosyjską miał reprezentować z kolei m.in. były premier Rosji, Wiktor Zubkow.

O ile niemieccy, względnie szwajcarscy uczestnicy dementowali uczestnictwo albo odmawiali informacji na temat „prywatnych spotkań”, to z kolei potwierdziła je część rosyjskich uczestników. Zdaniem dziennikarzy, do podobnego spotkania miało dojść także już w kwietniu br.

Chęć redefinicji relacji z Rosją jest tematem debaty publicznej w RFN w zasadzie od momentu rozpoczęcia wojny na Ukrainie. Takowa staje się albo podstawą kontrowersyjnych artykułów prasowych np. chadeckiego premiera rządu krajowego Saksonii, albo też wprost częścią linii programowej takich partii jak AfD czy BSW. Fakt prowadzenia poufnych rozmów przez mniej znane opinii publicznej, ale nadal wpływowe osoby ze świata polityki RFN nie może zatem w tym kontekście dziwić. Znając niemiecką tradycję lojalności wobec państwa nie można też zakładać, aby obeznani w działaniu struktur państwowych działacze nie starali się informować stosownych służb o omawianych inicjatywach. Nawet byli politycy wyższego szczebla podlegali i podlegają wszak ochronie kontrwywiadowczej.

Rozmowy owe, mające dotyczyć sytuacji po zakończeniu konfliktu na Ukrainie, zawsze mają określoną wartość kanału pomagającego informować albo dezinformować partnera. W tym sensie na pewno dojdzie do ich kontynuacji. Dziennikarskie śledztwo pomoże jedynie w lepszej i staranniejszej konspiracji spotkań.

Ujawnieniem danych o inicjatywie zainteresowane były z kolei służby i rządy tych państw, które z niepokojem obserwują każdą próbę nawiązywania kontaktów przez polityków z RFN i Rosji. Do pewnego stopnia zysk z publikacji odnosiłyby też niemieckie służby. Omawiany materiał mógłby być bowiem interpretowany także jako forma dyscyplinowania takich osób, które inicjowały dialog z Rosją, robiąc to jednakże bez stosownych zgód rządów własnych i sojuszniczych. Dla Polski zaś ujawnione dane co najwyżej przypominają dosyć banalną konstatację o tym, iż ogłaszana przez kanclerza Scholza zmiana relacji z Rosją, czyli tzw. Zeitenwende nadal nie cieszy się i nie będzie cieszyć się powszechnym zrozumieniem niemieckiej klasy politycznej.

[1]https://www.tagesschau.de/investigativ/kontraste/russland-treffen-politiker-deutschland-100.html

Fotografia: Ambasada Rosji w Niemczech

Tytus Jaskułowski