23.04.2024

Sytuacja Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – stabilna, z negatywną perspektywą długoterminową

Sytuacja finansowa Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dzięki wysokiej liczbie osób aktywnych zawodowo pozostaje stabilna. Jednak najnowszy raport o stanie finansowym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, budzi niepokój dotyczący jej stabilności w perspektywie najbliższej dekady.

15 kwietnia 2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych, opublikował raport na temat stanu Funduszu Ubezpieczeń społecznych. Dane zaprezentowane w raporcie, wskazują na stabilną sytuację FUS. W 2023 roku, wskaźnik pokrycia wydatków FUS wpływami ze składek i ich pochodnych, wynosił 83,6% i był to drugi najwyższy od 2007 roku odsetek (w 2022 roku, wyniósł on 85%). Również rekordowy poziom osiągnęła liczba cudzoziemców objętych ubezpieczeniem emerytalno-rentowym, która wyniosła 1 127 744 osób.

Niepokojącym jest jednak spadek tempa przyrostu obcokrajowców pracujących w Polsce. W 2021 roku, wzrost ten wynosił 109 054 osoby, a w 2023 jedynie 54 378. Uwzględniając słabszy niż w poprzednich latach, przyrost liczby Ukraińców i Białorusinów w Polsce, spowodowany wyczerpywaniem się zasobów migracyjnych z tych państw, można spodziewać się zwiększenia migracji z państw mniej bliskich kulturowo Polsce.

Kolejnym wyzwaniem stojącym przed FUS jest rosnące grono emerytów. W 2013 roku, osób pobierających emerytury było 4,9 miliona, natomiast na koniec 2023 roku było ich już 6,2 miliona. Oznacza to wzrost o 26% w ciągu zaledwie dekady. Natomiast liczba osób płacących składki emerytalne i rentowe wzrosła z 14,5 miliona do 16,2 miliona, w tym samym okresie (wzrost o 11%). Jednak za blisko połowę tego wzrostu odpowiadają cudzoziemcy.

Biorąc pod uwagę trendy demograficzne, należy się spodziewać spadku liczby pracowników i wręcz skokowego wzrostu emerytów w ciągu najbliższej dekady. Przełoży się to bezpośrednio na deficyt FUS, którego pokrycie będzie wymagało transferów finansowych z budżetu państwa, ograniczając tym samym wydatki na inne usługi publiczne.

Jedynymi czynnikami, mogącymi wpłynąć pozytywnie na przyszłą sytuację FUS są:

  • Reforma systemu emerytalnego, opierająca się na zrównaniu wieku emerytalnego (obecnie Polska jest jedynym państwem UE, które nie wprowadziło takiego rozwiązania) oraz jednego podwyższenie. Istotnym jest, że zwlekanie z dokonaniem tej reformy, spowoduje konieczność bardziej radykalnego podwyższenia wieku emerytalnego.
  • Aktywizacja osób biernych zawodowo, jednak na przeszkodzie stoi wysoki odsetek osób biernych zawodowo zajmujących się osobami bliskimi.
  • Weryfikacja stanu zdrowia osób posiadających niezdolność do pracy (proces ten w dużej mierze został już dokonany, w latach 2013-2023 liczba rent z tytułu niesprawności do pracy spadła o blisko połowę).
  • Wdrożenie polityki imigracyjnej pozwalającej na dalszy wzrost liczby pracujących w Polsce obcokrajowców, z uwzględnieniem możliwości adaptacyjnych państwa polskiego.

Należy pamiętać, że powyższe rozwiązania są działaniami krótko- i średnio-terminowymi, a docelowym rozwiązaniem jest stworzenie systemu wsparcia rodziny, pozwalającym na wzrost poziomu dzietności w Polsce, powyżej poziomu 2,15 dziecka na kobietę, co pozwoliłoby na poprawienie struktury wiekowej polskiej populacji. Niestety jest to proces długotrwały i od momentu osiągnięcia tego poziomu, musi minąć przynajmniej 25 lat by społeczeństwo odczuło pierwsze pozytywne efekty tej zmiany.

Ariel Drabiński

Przeczytaj też

Regiony

Niemcy

Notatki

Kongres Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) w Berlinie z 6-8 maja 2024 r.

Tegoroczny zjazd CDU z maja 2024 roku miał na celu dokonać statutowego wyboru pr...

Przepływy

demografia

Notatki

Struktura demograficzna polskiego rynku pracy – najnowsze dane GUS

Główny Urząd Statystyczny opublikował dane dotyczące osób pracujących w gospodar...

Przepływy

Migracje

demografia

Notatki

Ilu nas jest? Sprzeczne dane Głównego Urzędu Statystycznego oraz Państwowej Komisji Wyborczej na temat liczby ludności Polski

Sprzeczne dane polskich instytucji państwowych na temat demografii III Rzeczypos...

Regiony

Niemcy

Notatki

Raport o zapatrywaniach społecznych i politycznych młodego pokolenia w RFN za 2023

Opublikowany 23 kwietnia br. raport na temat poglądów i kondycji psychospołeczne...